Asi explica Bjarke Ingels, BIG (antes PLOT), o que entende como arquitectura, esa mezcla de experimentación formal, marketing e venda dun producto fai que actualmente sexa o arquitecto danés máis mediático, e teña a atención de calquer propaganda que exalte o visual na arquitectura fronte a outras cualidades. Nós tiñamos curiosidade por experimentar como sería habitar nalgunha das suás arquitecturas, e da visita ás vivendas que proxectou xunto con Julien de Smedt son os videos que apresentamos. Uns lugares sorprendentes pola combinación de elementos e usos, tan caros e excesivos na súa aparente construcción prefabricada, coma mínimos e inquietantes nos seus espazos interiores.

Antes de ver os vídeos da nosa visita a Copenhague en Abril podedes ver a charla de Bjarke na que  explica como entende o seu traballo en arquitectura. (Para ter máis información sobre a nova arquitectura danesa visita en esta web “COPENHAGUE. Arquitectura en Orestad”).

VIVENDAS MONTAÑA

(para ver planos e información adicional preme aqui)

COPENHAGUE. Plot - Vivendas Montaña from edicions espontaneas on Vimeo.

VIVENDAS VM

(para ver planos e información adicional preme aqui)

COPENHAGUE. Plot - Vivendas VM from edicions espontaneas on Vimeo.

ANTICORPOS. Making-off da montaxe expositiva from edicions espontaneas on Vimeo.

Dende a nosa visita ao Museo de Deseño de Vitra en Febreiro 2010 estivemos traballando nun concepto expositivo baseado no collaxe como técnica empregada polos Campana para reunir materiais diversos saídos de contextos naturais e urbanos. As súas pezas visuais e formais usámolas para reunir fragmentos espaciais, atmosferas nas que a cor, o volume de aire e as texturas fixeran participe ao visitante de diversas experiencias, transitos entre o artificial e o natural. Entre as selvas urbanas e a reciclaxe dos seus refugallos, e as selvas naturais como lugar de descubrimento e obtención de recursos.

Nun mundo onde se avoga pola tecnoloxía e o consumo, os obxectos e deseños destes irmáns brasileiros baséanse en procesos de traballo artesanais, apostando pola tradición, a identidade e os medios e recursos locais. O resultado non importa se é útil ou belo, as súas pezas recicladas son moi caras pero as súas ensinanzas moi accesibles, o seu interese para nós non reside na calidade do seu deseño, senón en exemplificar como o traballo manual, a reunión de fragmentos de refugallos poden ofrecernos multiples usos cotiáns, recuperando algo que se perdeu debido á extensión do consumo de calquera obxecto ou desexo.

masterplanning animation from Vandkunsten on Vimeo.

 

Entre todos os novos distritos destacamos o de Ørestad, por ser un barrio de nova planificación que se vende como unha futura comunidade urbana adaptada a novos patróns de traballo. Nela viviran 20.000 persoas e traballaran 80.000 entre usos mixtos, educativos, comercio, e industria. Esta nova cidade en construcción divídese en catro distritos resultado dun concurso gañado en 1994 polos fineses APRT e os daneses KHR Arkitekter.

Ørestad Norte é o distrito máis construído, desenrolado a partires de 1997 por KHR Arkitekter organizase arredor do campus universitario. Nel destacamos dúas residencias de estudiantes, as que aqui presentamos da nosa visita de fins de Abril, a Bikuben Kollegiet dos arquitectos aart e a Tietgenkollegiet de Lundgaart&Tranberg.  Dous edificios organizados arredor dun patio, nos que destaca a maclaxe de espacios de relación entre os cuartos e a dispersión dos espacios servidores, o que posibilita a variación formal e funcional dos edificios, e a extensións dos seus usos cara o interior. 

COPENHAGUE. aart - Residecia Bikuben from edicions espontaneas on Vimeo.

COPENHAGUE. Lundgaart&Tranberg - Tietgencollegiet from edicions espontaneas on Vimeo.

Ørestad City é o distrito central, o estudio de Daniel Libeskin deseñouno arredor dunha praza con edificios de 20 pisos con fachadas curvas ao norte e sur da praza, e unha suma de espacios urbanos distintos arredor dela. Este organización na vez de remarcar o espacio propicia unha fractura formal que fragmenta a escala e impide o repouso. Nun extremo da intervención, entre as duas paradas do metro elevado de Ørestad City atópanse as vivendas VM e a residencia Montaña de Bjarke Ingels e Julien De Smedt (o estudio PLOT aos que adicaremos unha reportaxe máis adiante), pero o edificio máis interesante é o Instituto de secundaria de Ørestad dos arquitectos 3XN. Sorprende o modelo educativo que propicia este estupendo lugar, a liberdade dos alumnos sentados en espacio abertos, e o traballo en grupo sen apenas aulas como se advirte neste vídeo da nosa visita. 

COPENHAGUE. 3xn - Instituto en Orestad from edicions espontaneas on Vimeo.

Os distritos de Amager Fælled e Ørestad Sur apenas están desenrolados. A parte Norte de Ørestad Sur reservase para grandes centros comerciais, e a sur para vivendas, aqui, no medio do ermo atópanse en construcción dúas vivendas, unha delas o edificio 8 de Bjarke Ingels. Un edificio tan ecléctico como o seu arquitecto, resumo das propostas de fin de século XX, máis preocupadas na venda de excesos formais que na mellora da calidade de vida dos seus usuarios. Nos seguintes vídeos podemos ver o estado actual da construcción do edificio, e o interesante xeito de presentación do proxecto. 

8H - The 8-House from BIG on Vimeo.

CONPENHAGUE. BIG - 8 House from edicions espontaneas on Vimeo. ]]> http://edicions-espontaneas.com/galego/2010/06/20/copenhague-arquitectura-en-%c3%b8restad-sur/feed/ http://edicions-espontaneas.com/galego/2010/05/16/luis-barragan-naturezas-do-limite/ http://edicions-espontaneas.com/galego/2010/05/16/luis-barragan-naturezas-do-limite/#comments Sun, 16 May 2010 20:17:15 +0000 edicions http://edicions-espontaneas.com/galego/?p=836 Este segundo venres de Maio tivemos a sorte de contar na escola coa conferencia da arquitecta Cruz López Viso sobre a obra do arquitecto mexicano Luis Barragán. Non é sinxelo aproximarse ao análise do espacio a traverso do volume de ar que o encerra, e menos tentar explicar a percepción e a vivencia dun lugar, o que Cruz consigue con paixón e rigorosidade. Temos que agradecerlle a súa paciencia para ir desgranando o contexto da obra en secuencias que nos ilustran nos mecanismos de producción do espacio. 

O tempo que vivimos garda a herdanza de procesos de creación que converten o noso xeito de habitar nunha experiencia diversa, en troques, moita da arquitectura actual abandona este xeito de construír e habitar polo consumo inmediato do espacio. E de agradecer, como fai Cruz, que se nos lembre a necesidade da pausa e a consciencia para percibir quen somos e como poden ser mellores os espacios que usamos para relacionarnos.

Despois dos tres vídeos nos que partimos a conferencia, podedes ver un con algunhas das imaxes que gravamos na nosa última visita á Casa de Tacubaya en Agosto do 2008. 

1ª PARTE. INTRODUCCION. Marco Histórico

LUIS BARRAGAN. Marco histórico from edicions espontaneas on Vimeo.

2ª PARTE. CASA BARRAGAN en TACUBAYA

LUIS BARRAGAN. Casa en Tacubaya from edicions espontaneas on Vimeo.

3ª PARTE. CASA GILARDI. Coloquio

LUIS BARRAGAN. Casa Gilardi. Coloquio from edicions espontaneas on Vimeo.

LUIS BARRAGAN. Casa en Tacubaya. Agosto 2008 from edicions espontaneas on Vimeo.

No seguinte video podes ver o noso percorrido polo edificio, un volume que se configura como porta que abre o interior de mazá, dividiendose en dúas pezas que se pegan ás medianeiras e outras dúas pezas que cruzan o baleiro resultante a xeito de pontes. Interiormente as plataformas dos forxados, a través das dobres alturas e os vacios entre elas, ofrecen visións cruzadas entre as plantas e sobre a rúa e o interior de mazá. Se ademas queres ver planos e croquis pulsa AQUI.

RCR I. Biblioteca S. Antoni from edicions espontaneas on Vimeo.

Recuperando o patio interior da mazá para uso público, un percibe a riqueza da proposta do ensanche de Cerdá. Poucas mazás foron abertas tal e como il propoñia, pero aquelas que se poden visitar, sen ter a continuidade que permitiría percorrer a cidade dunha a outra e de forma peonil, son espazos verdes de silencio e xogo como este deseñado por RCR.
Se a biblioteca se desenvolve en altura e pecha a cornixa da fronte de mazá, o centro de maiores esténdese por un lateral do espazo interior, como un valo que permite xerar espazos cubertos, de sombra e asento, previos á entrada ao centro de maiores. Un espazo separado do muro medianeiro por patios, que permiten dar luz e máis repouso aos espazos que se desenvolven no seu interior e nos sotos.

RCR. Centro de Maiores S. Antoni from edicions espontaneas on Vimeo.

A exposición realizada en colaboración co Museo de Arquitectura Finesa de Helsinki, mostraba 9 dos seus proxectos máis importantes, presentados mediante bosquexos orixinais, fotográfias, copias de debuxos e breves textos descritivos. Ademais de proxectos executados, mostrábanse algúns outros que non pasaron dos planos e unha pequena selección do traballo artístico de Reima Pietila. Completaban a exposición 16 maquetas e a película “Estacións: Catro percorridos a través da arquitectura de Raili and Reima Pietila” que podedes ver aquí.

Reima Pietilä from edicions espontaneas on Vimeo.

Reima Pietilä (1923-1993) foi un arquitecto finés que realizou gran parte da súa obra en colaboración coa súa muller Raili Pietilä (1926). Reima Pietilä foi profesor de arquitectura na Universidade de Oulu de 1973 a 1979. A súa vida e obra foron estudados en profundidade polos críticos e historiadores da arquitectura británicos Roger Connah e Malcolm Quantrill, así como polo noruegués Christian Norberg-Schulz. A cuestión fundamental analizada por eles é ata que punto a obra de Pietilä vai contra os principios básicos de racionalismo e economía da arquitectura finesa moderna, unha cuestión problemática se se ten en conta que o arquitecto finlandés máis famoso, Alvar Aalto, foi visto como alguén que xa rompeu co molde da modernidade pura. O enfoque dado por Pietilä á súa obra foi o da arquitectura orgánica, pero cunha concepción moito máis moderna e intelectual. Pieilä, grande estudoso de filosofía, interesouse moito pola fenomenoloxía do lugar, tipificada polo edificio Dipoli de la Student Union (1961-66) na Universidade Tecnolóxica de Helsinki. Esta preocupación polo lugar facíase extensible ás súas inquedanzas sobre a identidade nacional finesa. Chegou mesmo a explorar as posibilidades de obter formas arquitectónicas a partir da linguaxe finesa.

Se hai unha palabra que define o traballo destes fineses é ambición. E risco. Animábanse a desafiar a arquitectura simple e serial que imperaba hai medio século, incorporando á vez formas libres e elementos rectangulares, estruturas tanto anchas coma longas. Basicamente o que había detrás de cada proxecto é un desenvolvemento teórico que rozaba o literario. O mesmo Reima dicía que “cada composición é unha breve excursión no mundo inesgotable da proporción” “no espazo”. Pura experimentación onírica e formal. Na exposición encontrábanse bosquexos, maquetas e fotografías da impresionante e transgresora Igrexa Kaleva ou a Biblioteca Metso, ambas as dúas de Tampere, formulando debates sociais acerca de cuestións relixiosas ou culturais, traspasando o ámbito meramente arquitectónico. Os Pietilä adaptaban o entorno ao seu proxecto, creando un crebacabezas único entre o seu deseño e a natureza que compartía o espazo.

OPINA 6. Dosmasunoarquitectos from edicions espontaneas on Vimeo.

CONFERENCIA

Agradecemos a Néstor Montenegro o interese co que compartiu os proxectos do seu estudio nesta conferencia impartida na Coruña o 5 de Marzal do 2010, antes da anterior entrevista e da sesión crítica cos nosos alumnos no taller de proxectos de 2º curso. Na conferencia falounos das vivendas en Carabanchel, Vallecas e Colmenar Viejo, así coma dos concursos EUROPAN en Cartes e Ama. 

CONFERENCIA. Dosmasunoarquitectos from edicions espontaneas on Vimeo.

EN BREVE  publicaremos aquí o coloquio que segue á conferencia de Néstor, no que se falou, entre outros temas, do xeito de traballo no seu estudio, do uso do debuxo durante a concepción do proxecto, da prefabricación, do futuro da vivenda colectiva, ou da transformación do territorio na periferia de Madrid…

O prantexamento expositivo é moi visual pero falto de rigor e profundidade, non ofrece datos suficientes sobre a evolución da vivenda social, ou sobre como teñen sido os trocos noutras partes de España. Hai moitas lagoas históricas, actuacións coma as dos grandes polígonos dos anos 60-70 apenas son tratadas, ao igual que as transformacións que se deron ao longo da democracia… quen non coñeza a difícil historia da vivenda social non terá moita información para apreciar a súa aportación a un problema aínda sen solución, o de dar aceso á vivenda digna para todos.

Faise necesario acercar estas experiencias e valoralas, o positivo desta exposición é que nos sirve para reflexionar sobre cómo o problema da vivenda social va asociado a trocos no noso xeito de entender a cidade. A evolución do concepto, dos tipos usados para a súa construcción, a localización e os problemas urbanísticos, son algúns dos temas que podemos observar nos seguintes vídeos que son parte da exposición.

DA UNIFAMILIAR AO BLOQUE

VIVENDA PROTEXIDA. Da Unifamiliar ao Bloque from edicions espontaneas on Vimeo.

O ACCESO A VIVENDA

VIVENDA PROTEXIDA. O acceso á vivenda from edicions espontaneas on Vimeo.

LOCALIZACIÓN

VIVENDA PROTEXIDA. Localizacion from edicions espontaneas on Vimeo.

OS PROBLEMAS URBANISTICOS

VIVENDA PROTEXIDA. Problemas urbanísticos from edicions espontaneas on Vimeo.

A EVOLUCIÓN DO CONCEPTO

VIVENDA PROTEXIDA. Evolucion do concepto from edicions espontaneas on Vimeo.

Para colaborar coa reconstrucción de Haiti visita www.architectureforhumanity.org

Port-au-Prince desenvolveuse no último cuarto do s.XX de forma desordenada, dominado por establecementos informais situados nas marxes das súas vías, entorno a un anel de distritos que parten do centro político da cidade. Aproximadamente 1,3milliones de persoas viven na capital, e 3,5 millóns na zona metropolitana. Case que o 80% de habitantes da cidade viven baixo o umbral da pobreza e a maioría de residentes non ten traballo fixo ou está infraempregada. Un 40-85% estimado dos residentes metropolitanos vive en refuxios e choupanas carentes de infraestruturas e servizos básicos, sen saneamento, sen auga, nin luz e sen control da propiedade. Moitos destes asentamentos forman conxuntos densos e moi poboados, tales como A Saline, Bel-Air, Martissant, Citei Soleil, nos que a informalidade do seu desenvolvemento se completa cunha organización social de supervivencia, lugares improvisados de intercambio de produtos, ou servizos básicos. Esa extensión informal segue absorvendo a rápida inmigración cara á capital, crecendo nas áreas periurbanas e arredor doutros suburbios de clase media tales como Pétionville, Delmas e Carrefour.

 
HAITI. Port au Prince I from edicions espontaneas on Vimeo.

A falta de planificación e o desenvolvemento imprevisto da urbanización da área metropolitana agudízase pola falta de gobernabilidade, a carencia de capacitación, a ausencia de control e administración ineficaz do solo. Ao que se engaden graves problemas ambientais (saneamento, augas residuais, desastres naturais e humanos, incendios e furacáns), unha económia de subsistencia, inseguridade, a falta de infraestruturas e servizos, e inestabilidade sociopolítica.

Haiti. Port au Prince II from edicions espontaneas on Vimeo.

Viaxando ao longo das vías principais da cidade a paisaxe percíbese como un conxunto de fragmentos urbanos, composto por construcións inacabadas situadas entre outeiros, por onde camiña a xente que intercambia as suas mercadurias. Nos suburbios da clase media non hai actividade pública nas rúas, esta queda oculta entre muros que encerran os seus restaurantes e exclusivos hoteis, tendas, edificios e casas, negando a convivencia e construíndo unha cidade individualista refuxiada no medo á violencia.

Jorn Utzon. Can Lis, Porto Petro from edicions espontaneas on Vimeo.

Jorn Utzon. Can Lin, Porto Petro from edicions espontaneas on Vimeo.

Despois de ter que avandonar a construcción da Ópera de Sydney en 1966, Jørn Utzon fixo escala en Mallorca. Buscando un refuxio para as suas vacacions, en 1972 Utzon construe Can Lis. Il comenta que o lugar elexido facía referencia ao seu escrito “Plataformas e Mesetas”, consecuencia da viaxe que fixo en 1949 ás pirámides mayas de México. A casa estaría á beira dun cantil, entre mirtos e piñeiros, cunha vista extraordinaria do mar.
O material principal da construcción foi unha arenisca local, a pedra de marés, que varía de cor do dourado ao rosáceo. O conceito orixinal da vivenda é o mesmo que o da casa que Utzon pensaba construirse en Sydney; unha secuencia de pavillons enlazados por unha valado, dispostos dando resposta ás distintas funcions da vivenda ao longo do día. Il explicanola coa historia que a novelista danesa Karen Blixen escribe sobre os granxeiros africanos en Memorias de África: “Eralles imposible construir as suas casas ordenadas en línea recta porque elas seguían un orden que estaba baseado na posición do Sol, na das arbres e nas relacions entre as edificacions”. As orientacions dos pavillons de Can Lis seleccionan vistas ao Mediterráneo, aí que o mobiliario sexa fixo, feito de obra e acabado con azulexos. Dende o sofá semicircular no cuarto de estar de Can Lis siguese o percorrido do Sol ate a noitiña, na que se acaba ollando ao lume da cheminea. Ao ter as carpinterías das fiestras montadas na cara exterior dos muros, éstas non son visibeis dende o interior, co que se potencia o efecto da luz que difumina os límites entre o interior en penumbra e o sol. A vida da familia segue un roteiro ao longo do día que parece perseguir o trazado do Sol.

En 1994, Utzon deixa esta casa, que se convertira nun lugar de peregrinación para arquitectos, e fixose outra alonxada do balbordo dos visitantes, Can Feliz, tamén en Mallorca.