ASISTENCIA GRATUÍTA ATE COMPLETAR AFORO. PARTICIPA!
apuntate enviando un correo a becas@fbarrie.org

1. TITULO
METROPOLITANIZAR. ¿COMO HABITAR ENTRE CIDADES?

2. TEMAS DE DEBATE
TEMA 1. MOBILIDADE. GRUPO XEOGRAFÍA-ECONOMÍA
TEMA 2. REDES SOCIAIS. GRUPO SOCIOLOXÍA
TEMA 3. MODELO URBANO. GRUPO URBANISM0-MEDIOAMBIENTE

3. ORGANIZACIÓN
DATA. Sábado 12 Maio 2012

17:00-18:30h. Presentación dos temas a debate con turno de réplica dos invitados expertos.
19:00-19:45h. Debate entre tódolos asistentes con participación e preguntas entre eles e co público conectado on-line vía internet.
19:45-20:00h. Conclusións

4. PARTICIPANTES
Publico en xeral ate completar aforo da Sala da Fundación Barrié na Coruña. Contando con 10 expertos de distintas áreas de coñecemento con responsabilidades na xestión e planificación territorial, investigación social e económica.

5. OBXECTIVOS
Os últimos vinte anos de transformación territorial en España, viñeron acompañados da expansión física dos procesos de urbanización, caracterizada pola “colonización” con descontinuidades espaciais do espazo rural, o consumo desmedido e con frecuencia descontrolado do chan, e a superación dos límites administrativos tradicionais.

Máis de 36 millóns de españois viven xa en Áreas Urbanas, un 80,7% da poboación, e nelas encontramos unha proporción aínda maior dos seus empregos e actividades económicas. As consecuencias deste incremento das relacións en espazos cada vez máis amplos e urbanizados alentan o proceso de difusión da cidade no territorio, e unha nova forma de poboamento na que cada vez máis habitantes residen en espazos situados entre cidades e vilas que aglutinan as áreas urbanas.

Os retos que estes cambios formulan son xa evidentes para a conciliación da vida laboral e familiar, para o medio, para a eficiencia enerxética, a contaminación e xestión de residuos, para a planificación e xestión de infraestruturas e servizos públicos.

A fragmentación territorial que xerou este proceso incrementou nun 29,5% a superficie de chan artificial (na súa maioría, urbanizado). Á que hai que sumar a fragmentación social, a discriminación por ingresos económicos e o incremento da diferenza de calidade de vida segundo a situación do lugar de residencia.

Esta segunda edición dos DIÁLOGOS propostos dende ou colectivo de bolseiros dá Fundación Barrié pretende ofrecer un punto de encontro para a reflexión sobre outro tema de interese social, se en DIÁLOGOS01 debatemos sobre a mellora dá capacidade investigadora galega, desta vez facémolo sobre a organización do territorio non que vive a meirande parte dous seus habitantes.

O debate permite a reunión de persoas de distintas disciplinas cos axentes que están a tomar decisións sobre os temas a debater, propiciando o intercambio de ideas, creando opinión e transmitindo experiencias adquiridas na formación no estranxeiro.

Debater sobre a organización das nosas áreas urbanas debe facernos reflexionar sobre o modelo urbano que posuímos, cales son as súas eivas, e como poderiamos facelo máis cohesivo social, medioambiental e economicamente para que repercuta na mellora da calidade de vida dos galegos.

O debate ten unha perspectiva global integradora que debera axudar a entender cuestións centrais para a sostibilidade territorial e urbana como son as relacións e as interdependencias entre as diferentes partes das áreas urbanas; entre as grandes cidades, as pequenas e os núcleos rurais. Valorando o protagonismo das novas funcións dos territorios, o papel da cidade na aglomeración e no territorio, ou os efectos ambientais da xeneralización do modelo de cidade dispersa que consume chan de forma indiscriminada e entra en conflito coa vida en comunidade e os valores da cidade compacta.

Estes e outros temas serán obxecto dun debate pluridisciplinar, de xeito que axuden a explicarnos o futuro da nosa vida en colectividade, poñendo en valor as nosas potencialidades e observando estratexias que incentiven o desenrolo sen hipotecar a diversidade social, cultural e territorial.

PARTICIPA. http://www.bolseirosbarrie.org/categoria/dialogos

EXPOSICIÓN COAG. Colexio de Arquitectos de Galicia A Coruña 12Abril-11Maio

Esta exposición resume o traballo do taller de proxectos de 4º curso que coordino en CESUGA-University College Dublin, que investiga o contexto metropolitano Coruña-Ferrol e as súas potencialidades de rexeneración como base de estratexias de integración socio-espacial. O interese da exposición é tratar de compartir a reflexión sobre o uso que facemos do territorio, entendendo por METROPOLITANIZAR a acción de dimensionar un ámbito metropolitano para que o seu territorio encontre o equilibrio ambiental e a cohesión social. Preguntando Como habitar entre cidades?, interrogámonos sobre a necesidade de dar resposta á mellora da calidade de vida dos habitantes das Áreas Urbanas, e ao futuro da nosa vida en colectividade.

Os últimos vinte anos de transformación territorial en España, viñeron acompañados da expansión física dos procesos de urbanización, caracterizada pola “colonización” con descontinuidades espaciais do espazo rural, o consumo desmedido e con frecuencia descontrolado do solo, e a superación dos límites administrativos tradicionais.

Máis de 36 millóns de españois viven xa en Áreas Urbanas, un 80,7% da poboación total, e nelas encontramos unha proporción aínda maior dos seus empregos e actividades económicas. As consecuencias deste incremento das relacións en espazos cada vez máis amplos e urbanizados alentan o proceso de difusión da cidade no territorio, e unha nova forma de poboamento na que cada vez máis habitantes residen en espazos situados entre as cidades e vilas que aglutinan as áreas urbanas.

Os retos que estes cambios formulan son xa evidentes para a conciliación da vida laboral e familiar, para o medio, para a eficiencia enerxética, a contaminación e xestión de residuos, para a planificación e xestión de infraestruturas e servizos públicos.

A fragmentación territorial que xerou este proceso incrementou nun 29,5% a superficie de chan artificial (na súa maioría, urbanizado). Á que hai que sumar a fragmentación social, a discriminación por ingresos económicos e o incremento da diferenza de calidade de vida segundo a situación do lugar de residencia.

En Galicia, a partir dos anos oitenta do pasado século acelerouse o crecemento espacial das cidades e a reorganización dos espazos centrais das áreas urbanas. Iniciouse e xeneralizouse, afectando tamén ás pequenas e medianas cidades, a difusión da cidade no territorio, e o incremento dos consumos de solo. Desbordáronse os ámbitos administrativos municipais e, ante a ausencia de marcos administrativos e de xestión axeitada, agudizáronse os problemas de desarticulación metropolitana, de abandono do rural, de conflitividade territorial no litoral e nos bordos máis dinámicos das áreas metropolitanas. Neste desgoberno do territorio os instrumentos de ordenación dispoñibles, urbanísticos ou territoriais, son pouco ou nada axeitados para a necesidade de controlar e dimensionar esta nova fase dun proceso de urbanización que en Galicia é moi novo e intenso.

Dunha forma moi rápida, produciuse unha verdadeira “ruptura histórica” co modelo tradicional de cidade compacta. Son os efectos do cambio tecnolóxico e do consumo, e as nosas cidades máis dinámicas están inmersas en procesos que as europeas tiveron que afrontar en décadas anteriores.

Hoxe vivimos unha conxuntura marcada por unha profunda reorganización do espazo interno da cidade, a nivel social, funcional e morfolóxico, así como pola configuración de novas formas de crecemento e tipoloxías de áreas urbanas como os espazos de ocio, os polígonos sen industria, os espazos naturalizados, as urbanizacións pechadas ou amuralladas, os centros periféricos, etc., formulando múltiples interrogantes sobre a sostibilidade das novas formas de organización da cidade e o territorio.

O cambio territorial, funcional e social é moi profundo, e non obstante, non se lle prestou a atención política e social debida, a pesar da súa dimensión e o alcance desta nova realidade territorial, o seu recoñecemento é limitado tanto no campo das políticas públicas coma no seu tratamento e análise científica, e ao non o ter en consideración está a xerar hipotecas ambientais, económicas e sociais.

Probablemente é nos procesos metropolitanos onde de forma máis clara se manifesta a nova condición do urbano e a escala e organización da cidade real contemporánea. Na súa aceptación máis básica unha área metropolitana é unha área urbana polinuclear que conforma un mercado unitario de residencia e traballo, e supón un aumento de escala do espazo de vida colectivo.

Xa habitamos nesa nova dimensión urbana, a cidade contemporánea fai parte do territorio sen que definísemos os seus límites e sen coñecer aínda a extensión das súas relacións. Non podemos negar a súa existencia, é un espazo cheo de contradicións e oportunidades que debemos pensar en escalas e ámbitos diversos, do territorio á cidade, da globalidade ao seu contexto rexión.

A Universidade e a formación dos futuros arquitectos deben participar dos procesos de transformación do noso territorio, e ofrecer á sociedade a súa reflexión sobre alternativas á súa mellora, fomentando un enriquecemento ético e o debate de ideas dende a función social do arquitecto. A Universidade pode ofrecer unha perspectiva global integradora que debera axudarnos a entender cuestións centrais para a sostibilidade territorial e urbana, como son as relacións e as interdependencias entre as diferentes partes das áreas urbanas; entre as grandes cidades, as medianas, as pequenas e os núcleos rurais. Valorando o protagonismo das novas funcións dos territorios, o papel da cidade na aglomeración e no territorio, ou os efectos ambientais da xeneralización do modelo de cidade dispersa que consume solo de forma indiscriminada e entra en conflito coa vida en comunidade e os valores da cidade compacta.

TALLER DE PROXECTOS

Esta exposición resume parte do traballo do taller de proxectos de 4º curso de CESUGA-University College Dublin 2010-2011, que investiga o contexto metropolitano Coruña-Ferrol e as súas potencialidades de rexeneración urbana como base de estratexias de integración socio-espacial. Se o interese desta exposición é tratar de compartir a nosa reflexión sobre o uso que facemos do territorio, por METROPOLITANIZAR entendemos a acción de dimensionar un ámbito metropolitano para que o seu territorio encontre o equilibrio ambiental e a cohesión social. Coa acción de METROPOLITANIZAR afirmamos o interese por dar unha resposta ao ámbito no que xa reside a maior parte da poboación. Preguntando Como habitar entre cidades?, interrogámonos sobre a necesidade de dar resposta á mellora da calidade de vida dos habitantes das Áreas Urbanas, e ao futuro da nosa vida en colectividade.

O taller afronta grandes temas que hoxe en día conforman a evolución das cidades e a vida en áreas urbanas, conservación-protección fronte a renovación, contención fronte a crecemento ilimitado, concentración (modelo da cidade europea) fronte a dispersión (modelo norteamericano), multifuncionalidade fronte a especialización, ou integración e cohesión fronte a segregación e fragmentación. As clases do taller apoian o desenvolvemento dunha metodoloxía propia para cada alumno, fomentando na cultura arquitectónica a sensibilidade cara á súa dimensión territorial, afondando nos mecanismos proxectuais da formación e transformación da cidade, e adquirindo capacidade crítica de diagnose de problemas, e formulación de alternativas.

Dende o punto de vista da sostibilidade económica, social e ambiental, as propostas do taller tratan de dar valor aos nosos recursos, traballando con aquilo que podemos activar para ser competitivos, destacando que para desenvolvernos non é necesario o consumo indiscriminado do chan, e para solucionar os desequilibrios no sistema de poboamento, e a desarticulación territorial é necesario recoñecer a dimensión da nosa actividade social e económica no territorio.

OBXECTIVOS

No taller introdúcese o alumno na planificación, a ordenación territorial e o deseño da cidade. Para iso integramos visións interdisciplinares que permiten un enlace entre o plan estratéxico, a transformación territorial a escala metropolitana, o desenvolvemento local nun pequeno municipio da área urbana, e a reflexión crítica sobre o uso actual de conceptos e técnicas existentes na planificación urbanística. Servindo de base para que o alumno desenvolva proxectos urbanos de pequena e grande escala, comprendendo dende o seu proceso de creación que o feito do deseño e construción dun proxecto arquitectónico é unha acción indivisible da planificación urbana e a transformación do territorio.

A metodoloxía deste curso consolida a desenvolvida nos tres anos anteriores do bachelor of architecture, baseada nas escalas da aldea, o barrio e a cidade, a través do coñecemento e análise de datos, o desenvolvemento de conceptos e ideas, e na definición de resultados, comprendendo que o obxecto arquitectónico se explique no territorio e co seu ámbito inmediato en todas as fases de proxecto.

Nesta exposición podemos observar propostas de distintos grupos de alumnos, que partindo de problemas e potencialidades a escala metropolitana e local, promoven a ordenación do espazo entre Coruña-Ferrol a través de estratexias que implementan novos usos territoriais e potencian os existentes co fin de mellorar a cohesión territorial, multiplicando as relacións funcionais, e reforzando a diversidade social.

A escala local nestes dous cursos sitúase nas Rías de Betanzos e Ares. A súa integración na área urbana Coruña-Ferrol e o dimensionado do seu crecemento formúlase dende a activación das súas potencialidades a nivel rexional, metropolitano e local. As propostas concentran nas vilas de Betanzos e Ares o seu posible crecemento, o que permite discutir o seu modelo urbano dende o deseño dun novo barrio a escala dunha vila, ao deseño dun ensanche en relación á rexeneración do seu centro histórico.

O deseño de estratexias metropolitanas e locais que se complementan a distintas escalas do territorio permite implementar usos que tratan de dar resposta á mobilidade, economía e inclusión social, co fin de mellorar a cohesión territorial. O alumno manexa ao longo do ano a escala territorial dende a reflexión das redes existentes ao espazo entorno aos edificios, ata chegar ao deseño dun edificio resultado das estratexias formuladas.

O proxecto arquitectónico xorde dende a formulación dunha necesidade real identificada no traballo en grupo, os mercados ou centros de investigación que se poden observar nesta exposición estenden a reflexión sobre como ha de ser construída a cidade actual para que manteña ao mesmo nivel o seu poder de xerar riqueza espiritual, cultural e económica para cada un dos seus habitantes. Estes proxectos investigan e imaxinan como han de ser os edificios e espazos públicos que o permitan, os aquí presentados foron escollidos pola súa proposta de programa, que trata de enriquecer a relación nos barrios e discute como facer cidadáns os seus residentes.

Toni García

Coordinador Taller de Proyectos 4º curso

CESUGA-University College Dublin

Temos que agradecerlle a Cruz a súa investigación e o seu texto, e a Pepa Díaz Calvo as fotografías que tan ben ilustran o espazo da casa e a súa prolongación cara o xardín interior. 

PARTE 1. PRESENTACION. Porqué un novo libro sobre Barragán 

PARTE 2. A EXPERIENCIA DA CASA

PARTE 3. A COR LUZ E A ESPACIALIDAD

PARTE 4. ARQUITECTURA COMO PARTE DA TERRA. CONEXIONS E INFLUENCIAS

Toni García + Yolanda Somoza arquitectos. Pecha kucha Ferrol Vol. V from edicions espontaneas on Vimeo.

Pecha Kucha Night é un encontro presente en máis de 200 cidades de todo o mundo, creado en Tokio coa idea de amosar o traballo dos novos creativos, e que de xeito informal permite intercambiar ideas sobre arquitectura, deseño, fotografía, ilustración, cine, danza ou calquera tipo de investigación artística ou científica.

Damoslle as grazas a Santi por ternos invitado, pola dedicación que il e os seus colaboradors poñen na organización, e polo compromiso para realizar eventos coma este, que axudan a crear opinión e intercambiar información. 

O video con todalas intervencions do Pecha Kucha Ferrol, vol.5 podes velo na web de Santi González www.stgo.es.

http://01dialogos.blogspot.com/

Qué é investigar? Qué é un investigador? En qué nos afecta a investigación? from edicions espontaneas on Vimeo.

“Hoxe a civilización aparece cada vez máis involucrada nunha infinita concatenación de medios e fins no interior da cal, a finalidade converteuse no contido do motivo, e a utilidade elevada a significado xenera a falla de significado”.

“The Human Condition”,  Hannah Arendt.

Estas palabras que Arendt escribe no 1958 serven hoxe para ilustrar unha das teimas da nosa sociedade, a valoración dos resultados por riba dos motivos e as necesidades que os fan útiles. Atopámonos cada día coa obriga de conseguir un obxectivo, moitas veces sen valorar o esforzo necesario para obtelo, ou sen reflexionar sobre a ganancia que obtemos tentando realizar ese cometido. Esta desmesura sen paciencia deixa pouco espazo á crítica, á reflexión sobre o significado dos nosos actos, e á valoración dos erros que cometemos.       

Faise necesario procurar espazos de debate e reflexión no medio da velocidade coa que acontecen as decisións que transforman os nosos xeitos de vida. Converter nun hábito a reflexión sobre calquera decisión é unha boa costume, obrigarnos a cuestionar as decisións, comparalas con outras, aportar alternativas e novos puntos de vista, é a mellor forma de melloralas e ser construtivos.

Con esta intención o colectivo de bolseiros da Fundación Barrié de la Maza decidimos abrir un espazo de debate ao que chamamos “Diálogos”, que procura ofrecer un punto de encontro para a reflexión sobre temas de interese social, co obxectivo de crear opinión e transmitir parte da experiencia adquirida na nosa formación no estranxeiro, propiciando o intercambio de ideas, e a reunión de persoas de distintas disciplinas cos axentes que están a tomar decisións sobre cuestións que afectan á nosa sociedade.

“Diálogos 01” celebrouse o pasado 27 de Novembro 2010 na sede da Fundación Barrié na Coruña, a mellora da capacidade investigadora en Galicia foi o tema escollido para este primeiro debate pola súa importancia para o noso futuro desenrolo, pola precaria situación dos investigadores e a falla de coñecemento que a nosa sociedade ten sobre o valor da investigación. Podedes ver os vídeos do debate na web http://vimeo.com/17862404

DIALOGOS01. Presentación from asociacionTV on Vimeo.

Os vídeos que agora públicamos son da presentación do 27 de Setembro 2011, do número 190 da Revista GRIAL adicado a DIALOGOS01, coas conclusións do debate e do traballo previo dos cinco grupos que trataron áreas relacionadas coa investigación científica, a innovación e o emprendimento en Galicia.

Revista GRIAL. Presentacion 1 AnaJ Varela from asociacionTV on Vimeo.

Revista GRIAL. Presentación 2 Victor Freixanes from asociacionTV on Vimeo.

Revista GRIAL. Presentación 3 Toni García from asociacionTV on Vimeo.

Revista GRIAL. Presentación 4 Begoña Graña from asociacionTV on Vimeo.

Revista GRIAL. Presentación 5 COLOQUIO from asociacionTV on Vimeo.

Centro de interpretacion de Campo Lameiro (exterior). RVR arquitectos from edicions espontaneas on Vimeo.

Centro de interpretacion Campo Lameiro (interior). RVR arquitectos from edicions espontaneas on Vimeo.

Para obter os planos e datos do edificio premer aquí

Centro de Saúde en Cotobade 1. Enrique Rodríguez from edicions espontaneas on Vimeo.

VISITA EXTERIOR

Centro de Saúde en Cotobade 2. Enrique Rodríguez from edicions espontaneas on Vimeo.

VISITA INTERIOR

Centro de Saúde en Cotobade 3. Enrique Rodríguez from edicions espontaneas on Vimeo.

Desastres naturais como os que agora afectan a Xapón, e estes dias á vila de Lorca, ofrécenos a visión da fraxilidade coa que nos asentamos no territorio, axúdanos a medir o nivel de previsión dun país, o grado de control das normativas existentes e dás actividades que alteran o medioambiente, e os mecanismos de resposta social e gobernamental para afrontar as consecuencias posteriores ao desastre. No caso chileno é interesante observar como a falla de previsión do goberno foi suplida pola axuda social, e como a iniciativa popular activou políticas estatais para a recuperación contando coa participación da poboación.

1. PRESENTACIÓN (solo voz)

CHILE. Planificación post terremoto 1-Presentación from edicions espontaneas on Vimeo.

2. CONTEXTO

CHILE. Planificación post terremoto 2-Contexto from edicions espontaneas on Vimeo.

3. AXUDA SOCIAL

CHILE. Planificación post terremoto 3-Ayuda social from edicions espontaneas on Vimeo.

4. PROPOSTAS

CHILE. Planificación post terremoto 4-Propuestas from edicions espontaneas on Vimeo.

5. PLAN MAESTRO

CHILE. Planificación post terremoto 5-Plan Maestro from edicions espontaneas on Vimeo.

6. PREGUNTAS      

CHILE. Planificación post terremoto 6-Preguntas from edicions espontaneas on Vimeo.

Agradecer a Carlos a súa visita a Galicia, as conversas sobor da transformación do noso habitat e dos espazos que construímos, e a conferencia que en breve publicaremos nesta web sobre as oportunidades xeradas despois do terremoto en Chile, introducindo unha mellora da habitabilidade e unha planificación do territorio máis sostíbel.

OPINA 7. CARLOS MUÑOZ from edicions espontaneas on Vimeo.

Dende o punto de vista dos feitos urbanos, a construcción de cidades e territorios máis libres e habitables distingue ás sociedades que identificamos como avanzadas nos momentos históricos onde a conciencia cívica e o compromiso social se incorporaron nelas como impulsores da súa mellora social. Cando a sociedade é participe da transformación do lugar no que se desenrola é posíbel acadar un espazo de convivencia, se a construción da cidade e do territorio se deixa en mans duns poucos, e si estes usana para beneficio propio, o resultado é a desaparición da conciencia cívica e a destrución do tecido social, o que acaba por reflectirse no desorde territorial e na segregación urbana.

Falar hoxe da corrupción que arrodea aos procesos de construción do territorio é falar do fin do urbanismo, porque as regras que o lexitiman deixan de basearse na integración territorial e na mellora da habitabilidade. Por iso, reflexións coma esta de Xosé Allegue son importantes para achegarnos ás causas dos trocos que estamos a vivir, e escomezar a pensar en propostas de rexeneración democrática que devolvan as cidades aos cidadáns.

CONFERENCIA. PARTE 1

Presentación, Diagnóstico da situación e causas da corrupción.

CORRUPCION e URBANISMO. Conferencia-parte1 from edicions espontaneas on Vimeo.

CONFERENCIA. PARTE 2

Mecanismos de produción da corrupción, consecuencias e efectos. Estado da cuestión: breve casuística doméstica (a transformación urbana da Coruña).

CORRUPCION e URBANISMO. Conferencia-Parte2 from edicions espontaneas on Vimeo.

CONFERENCIA. PARTE 3

Propostas e conclusións para a mellora: urbanismo social e rexeneración democrática.

CORRUPCION e URBANISMO. Conferencia-Parte3 from edicions espontaneas on Vimeo.